Cürek Madenci Köyü – Divriği / Sivas

Sivas’ın Divriği ilçesine bağlı olan Cürek , Atatürk dönemi Türkiye’sinin çağdaşlaşma hareketinin önemli bir örneği olmuştur. 1938 yılında işletmeye açılan Divriği demir madenlerinde çalışan işçi, mühendis ve idarecilerin iş verimliliği için aileleriyle birlikte, sosyal ve kültürel paylaşım, doğayla bütünleşik bir yaşam, çalışma sahalarına yakın ikamet sağlanması amacıyla 1939-1941 yılları arasında Cürek yerleşkesinin inşası gerçekleştirilmiştir.

Cürek yerleşkesi, T.C. Kültür Bakanlığı Sivas Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından, 25/04/2007-33 tarih ve No.’lu toplantıda alınan 25/04/2007-431 tarih ve No.’lu karar ile 3386 ve 5226 sayılı yasalarla değişik 2883 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 6. maddesi gereği “Korunması Gerekli Kültür Varlığı” olarak tescil edilmiş, 05/11/1999 gün ve 660 sayılı ilke kararı doğrultusunda koruma grubu 2. grup yapı olarak belirlenmiştir

24-25 Kasım 2012 tarihlerinde yapılan teknik inceleme ve tespit çalışmaları sonucunda mevcut olan toplam 86 adet yapının tümü incelenmiş, durumları fotoğraflarla belgelenerek hasar oranına göre onarım için gerekli müdahale teknikleri belirtilmiştir.

Cürek yerleşkesi eğimli bir arazi üzerine kurulmuş olduğundan binaların çoğu taş duvarlar ve şevlerle birbirinden ayrılan farklı kotlar üzerine yerleştirilmiş ve beton merdivenlerle birbirine bağlanmıştır. Çoğunlukla binaların arka cephelerinde 3 ila 12 m arasında düz bir yeşil alan ve bunu sınırlayan 1,5 ila 3 m arasında derzli moloz taş duvarlar ya da dik şevler bulunmaktadır. Yan bahçelerde 40-50cm yüksekliğinde harçsız moloz taş duvarlarla oluşturulmuş bir ya da birkaç kademeli setlere rastlanmaktadır. Ön bahçeler yollarla veya yollara doğru inen hafif şevlerle sınırlanmış düz yeşil bantlardan oluşmuştur. Yol kenarı bitkilendirmeleri ibreli ağaçlarla usulüne uygun olarak yapılmış olup, bahçeler düzensiz çalı grupları ve yer örtücülerle kaplıdır. Arazinin ortasındaki geniş bir düzlük oluşturularak burada spor alanı ve sosyal tesisler yerleştirilmiştir, alt kotlardaki geniş bir açıklıkta ise atölyeler ve garajlar bulunmaktadır; her iki yer de harap durumdadır.

Cürek yerleşkesinin mevcut çevre düzeni ile ilgili tespitler ve öneriler şu başlıklar halinde aşağıda sıralanmıştır:

• Arazi yapısı ile ilgili tespit ve öneriler
• Mevcut sirkülasyon ağı ile tespit ve ilgili öneriler
• Bina çevreleri ile ilgili tespit ve öneriler
• Bitkilendirmeyle ilgili tespit ve öneriler
• Sulama ile ilgili tespit ve öneriler
• Aydınlatma ile ilgili tespit ve öneriler