Dolmabahçe Sarayı ve Bahçesinin Peyzaj Sanat Tarihi Açısından Değerlendirilmesi

Bu çalışma, Dolmabahçe Sarayı ve bahçesini Tanzimat Dönemi’nin toplumsal ve kültürel dönüşümü ile Türk ve Avrupa bahçe sanatı arasındaki ilişki bağlamında incelemektedir. Sarayın tarihsel gelişimi, mimari yapısı ve bahçe düzeni birlikte ele alınarak, bahçenin Batı etkilerini ne ölçüde yansıttığı ve geleneksel Türk bahçe anlayışından hangi unsurları koruduğu değerlendirilmektedir.

Çalışmada Dolmabahçe’nin denizden doldurularak kazanılan ilk dönemlerinden başlayarak Beşiktaş Sahil Sarayı, Sultan Abdülmecit dönemindeki batılılaşma hareketleri ve yeni sarayın inşa süreci incelenmektedir. Sarayın mimari üslubu; Neo-Klasik, Neo-Barok ve eklektik özellikleri bakımından değerlendirilmekte, bahçe düzeni ise Rönesans ve Barok Avrupa bahçeleriyle, özellikle Versailles örneğiyle ve Klasik Türk bahçesiyle karşılaştırılmaktadır.

Dolmabahçe Sarayı bahçesi; Selamlık Ön Bahçesi, Ön Bahçe Bandı, Kuşluk Bahçesi, Harem Bahçesi ve Veliaht Dairesi Arka Bahçesi olmak üzere bölümler halinde analiz edilmektedir. Bitkisel elemanlar ile yollar, duvarlar, parmaklıklar, havuzlar, çeşmeler, aydınlatma elemanları ve heykeller gibi yapısal öğeler ayrı ayrı ele alınmakta; zaman içinde meydana gelen değişimler ve bahçenin özgün karakterini etkileyen müdahaleler değerlendirilmektedir. Çalışmanın son bölümünde koruma ve geliştirme çalışmaları incelenerek mevcut kullanıma ve geleceğe yönelik öneriler sunulmaktadır.